YKS’de yerleştirme puanı iki parçadan oluşur: sınav puanı ve diploma notundan gelen Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) katkısı. Okul notlarının sınavda bir anlamı olmadığını düşünen öğrenciler çok, ama OBP bazen binlerce sıra fark ettirebiliyor. Bu yazıda OBP’nin nasıl hesaplandığını ve puanına ne kadar eklendiğini anlatıyorum.
OBP nasıl hesaplanır?
OBP, 100’lük sistemdeki diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla bulunur: OBP = Diploma notu × 5. Diploma notu 50 ile 100 arasında olduğu için OBP 250 ile 500 arasında olur. Diploma notu ÖSYM’ye MEB’den otomatik olarak gelir; adayın ayrıca bir şey yapmasına gerek yoktur.
OBP puana ne kadar eklenir?
Yerleştirme puanı hesaplanırken OBP 0,12 ile çarpılıp sınav puanına eklenir. Bir önceki yıl bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylarda bu katsayı 0,06’ya düşer.
| Diploma notu | OBP | Katkı (0,12) | Katkı (0,06) |
|---|---|---|---|
| 50 | 250 | 30,00 | 15,00 |
| 60 | 300 | 36,00 | 18,00 |
| 70 | 350 | 42,00 | 21,00 |
| 75 | 375 | 45,00 | 22,50 |
| 80 | 400 | 48,00 | 24,00 |
| 85 | 425 | 51,00 | 25,50 |
| 90 | 450 | 54,00 | 27,00 |
| 95 | 475 | 57,00 | 28,50 |
| 100 | 500 | 60,00 | 30,00 |
Tablodan da görüldüğü gibi diploma notu 80 olan bir öğrenciyle 90 olan bir öğrenci arasındaki fark 6 puan. Az gibi görünüyor, ama sıralamada karşılığı büyük.
6 puan kaç sıra eder?
ÖSYM’nin 2026 dağılımına göre SAY’da 430–450 puan aralığında her puan ortalama yaklaşık 992 adaya denk geliyor. Yani bu aralıkta diploma notundaki 10 puanlık fark, yaklaşık 5.953 sıra demek. EA ve SÖZ’de yoğun aralıklarda bu fark daha da büyüyebilir. Puan aralıklarına göre sıralamaları 2026 YKS puan sıralama tablosunda görebilirsin.
OBP’yi yükseltmek mümkün mü?
- Lisede okuyorsan evet: her dönemin notu diploma notuna girer. 9. sınıftan itibaren notlara dikkat etmek, ileride ücretsiz puan demek.
- Mezunsan diploma notu değişmez. Puan kaybını sınav netleriyle kapatmak gerekir.
- Bir programa yerleşip kayıt yaptırmadan tekrar hazırlanmayı düşünüyorsan, ertesi yıl OBP katkının yarıya ineceğini (0,06) hesaba kat.
OBP’li puanını hesapla: YKS puan hesaplama →
OBP ile ilgili sık yapılan yanlışlar
- “Diploma notum düşük, artık bir şey değişmez” düşüncesi: OBP katkısı sınırlıdır; asıl farkı sınav netleri yaratır.
- Mezun olduktan sonra OBP’nin değiştirilebileceğini sanmak: OBP, lise diploma notuna dayanır ve mezuniyetten sonra genellikle değişmez.
- Önceki yıl yerleşen adaylar için uygulanan farklı katsayıyı hesaba katmamak.
- Farklı puan türlerinde OBP katkısının da aynı şekilde eklendiğini unutmak.
9. ve 10. sınıftaki öğrenciler için OBP, uzun vadede kontrol edilebilecek bir puan kaynağıdır. Okul derslerini düzenli takip etmek hem diploma notunu korur hem de TYT konularında sağlam bir temel oluşturur. Sınav kaygısı veya ders başarısıyla ilgili zorlanıyorsan okulunun rehberlik servisinden destek alabilirsin.
Özetle: akılda tutulacaklar
- OBP, lise diploma notundan hesaplanır ve yerleştirme puanına katkı sağlar.
- OBP katkısı sınırlıdır; asıl fark sınav netlerinden gelir.
- Önceki yıl bir programa yerleşen adaylar için OBP farklı katsayıyla hesaplanabilir.
- Güncel katsayılar her yıl ÖSYM kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
OBP en fazla kaç puan ekler? Diploma notu 100 olan aday için 500 × 0,12 = 60 puan ekler.
Diploma notu 70 olan kaç OBP alır? 70 × 5 = 350 OBP; puana katkısı 350 × 0,12 = 42 puan.
OBP katsayısı ne zaman 0,06 olur? Bir önceki yıl YKS ile bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylarda. Ayrıntılı koşullar her yıl ÖSYM YKS kılavuzunda yer alır.
Kaynaklar ve doğrulama
- ÖSYM, 2026-YKS Kılavuzu, Ortaöğretim Başarı Puanı ve yerleştirme puanı hesaplama bölümleri — osym.gov.tr
- ÖSYM, 2026-YKS yerleştirme puanlarının yığınsal dağılımı
YKS, LGS, KPSS ve AGS süreçlerinde öğrencilere ve adaylara bireysel rehberlik veriyor. Bu sitedeki içerikleri resmî kılavuzlara ve bilimsel kaynaklara dayandırır.
Son güncelleme: 13 Kasım 2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için bir uzmana danışın. Sınav kuralları ve tarihler her yıl değişebilir, güncel bilgi için ÖSYM ve MEB duyurularını esas alın.
